Cách chơi thế C trên guitar
Thế C là hợp âm C thế mở được di chuyển lên cần đàn, với ngón trỏ chặn tại vị trí trước đây là lược đàn (vị trí thanh nhỏ bằng nhựa). Nốt dưới ngón út trên dây A sẽ cho biết tên hợp âm. Nếu cần tìm hiểu rộng hơn, hãy đọc Hệ thống CAGED là gì và vì sao nó quan trọng. Dưới đây là cách đặt ngón chính xác, lý do đây là thế chặn CAGED khó nhất và bài tập ưu tiên khắc phục độ giãn ngón.
Thế bấm bạn đã biết
Bạn đã chơi thế C ở vị trí mở. Từ dây trầm đến dây cao: không gảy dây E trầm; dùng ngón áp út bấm nốt gốc C trên dây A ở ngăn 3; dùng ngón giữa bấm quãng ba E trên dây D ở ngăn 2; để dây G buông vang nốt quãng năm G; dùng ngón trỏ bấm nốt gốc C trên dây B ở ngăn 1; để dây E cao buông vang nốt quãng ba E.
Hai dây G và E cao buông vang gắn thế này với lược đàn (thanh ở đầu cần đàn, nơi các dây tựa lên). Khi di chuyển thế này, bạn cần dùng một ngón thay thế chúng, tương tự như capo (kẹp dùng để ép tất cả các dây tại một ngăn).
Biến thế bấm thành thế di động
Ngón trỏ trở thành lược đàn di động
Gọi n là ngăn nơi ngón trỏ chặn. Dùng ngón trỏ chặn các dây từ 1 đến 5 ở ngăn n. Lúc này ngón trỏ hoạt động như một lược đàn di động, nên dây G và E cao phát âm từ vị trí chặn thay vì vang buông.
Cách đặt ngón trên từng dây
Số dây được tính từ 1 = dây mảnh nhất (dây E cao) đến 6 = dây dày nhất. Số ngón được tính từ 1 = ngón trỏ đến 4 = ngón út.
- Ngón trỏ: chặn ngăn n trên các dây từ 1 đến 5. Nếu n là ngăn 5, chặn ngăn 5, đặt ngón giữa ở ngăn 6, ngón áp út ở ngăn 7 và ngón út ở ngăn 8.
- Ngón giữa: bấm dây B cao hơn n một ngăn.
- Ngón áp út: bấm dây D cao hơn n hai ngăn.
- Ngón út: bấm dây A cao hơn n ba ngăn.
Dây A là nốt gốc, dây D và dây E cao là quãng ba, dây G là quãng năm, còn dây B là một nốt gốc khác. Không gảy dây E trầm.
Đặt tên hợp âm: lần theo dây A
Nốt dưới ngón út trên dây A sẽ cho biết tên hợp âm. Nốt dưới ngón giữa trên dây B là cùng một nốt gốc nhưng cao hơn một quãng tám, vì vậy bạn có thể dùng một trong hai nốt để kiểm tra vị trí.
Khi ngón trỏ chặn ở ngăn 2, ngón út sẽ đặt trên dây A ở ngăn 5. Nốt đó là D, vậy bạn đang chơi hợp âm D. Để chơi hợp âm F, đặt ngón út trên dây A ở ngăn 8 và chặn ngăn 5.
Vì sao thế C khó và cách khắc phục
Ngón út nằm cao hơn ngón trỏ chặn ba ngăn, còn ngón áp út nằm cao hơn hai ngăn. Điều này tạo ra độ giãn rộng nhất trong 5 thế chặn CAGED. Các nốt có thể bị rè nếu bàn tay bạn giãn ra trước khi các ngón ổn định vào đúng vị trí.
Bắt đầu ở vị trí cao, không phải thấp
Hãy bắt đầu trong khoảng ngăn 5 đến ngăn 9, nơi khoảng cách giữa các ngăn hẹp hơn. Giữ ngón cái thả lỏng phía sau cần đàn và bấm từng nốt mà không siết mạnh hơn mức cần thiết. Khi mọi dây đều vang rõ, di chuyển thế bấm xuống một ngăn và kiểm tra lại.
Thử cách bấm gọn trước
Bạn có thể học cách sắp xếp các nốt mà chưa cần chặn toàn bộ:
- Ngón út: bấm dây A cao hơn n ba ngăn. Nếu n là ngăn 5, đặt ngón út ở ngăn 8, ngón áp út ở ngăn 7, ngón giữa ở ngăn 5 và ngón trỏ ở ngăn 6.
- Ngón áp út: bấm dây D cao hơn n hai ngăn.
- Ngón giữa: bấm dây G ở ngăn n.
- Ngón trỏ: bấm dây B cao hơn n một ngăn.
Tắt tiếng dây E cao và không gảy dây E trầm. Cách này cho bạn cùng một hợp âm mà không cần độ giãn rộng của thế chặn đầy đủ. Khi đã quen với cách bấm gọn, hãy thêm ngón chặn.
Học sau thế A và E
Hầu hết người chơi học thế chặn A và E trước thế C. Những thế đó rèn cho ngón trỏ khả năng chặn trong khi các ngón khác bấm những nốt của hợp âm. Hãy xây dựng khả năng kiểm soát đó trước, rồi quay lại với thế C.
Bài tập luyện
Trượt và lắng nghe
Hãy thử bài này trong hai phút. Bắt đầu ở nơi các ngăn đàn tạo cảm giác thoải mái, sau đó di chuyển thế bấm từng ngăn một. Gọi tên hợp âm dựa vào dây A trước khi chơi. Quạt dây ở mỗi điểm dừng và lắng nghe từng dây. Nốt bị nghẹt hoặc rè có nghĩa là bạn nên dừng lại, thả lỏng tay rồi điều chỉnh.
Một bài hát, một cách sắp xếp nốt
Chọn một bài hát bạn đã chơi và thay một hợp âm bằng thế C ở vị trí cao hơn trên cần đàn. Tên hợp âm không đổi, nhưng âm vực thay đổi. Cách sắp xếp nốt (voicing) là những nốt hợp âm bạn chơi và thứ tự chúng vang lên. Hãy so sánh bằng tai hợp âm ban đầu với thế C.
Tập không cần đàn guitar
Hình dung ngón chặn, rồi hình dung ngón út cao hơn ba ngăn trên dây A. Đặt các ngón theo thế bấm trên cẳng tay hoặc mặt bàn mà không tạo áp lực. Lặp lại cách đặt ngón cho đến khi mỗi ngón di chuyển về phía dây của mình mà không cần dò tìm.
Thế C nằm ở đâu
Thế C là một trong 5 thế CAGED liên kết với nhau: C, A, G, E và D. Tổng quan về CAGED cho thấy các thế đó kết nối với nhau như thế nào trên cần đàn. Khi thế này đã vang rõ, thế A, thế CAGED tiếp theo ở phía trên cần đàn, là thế liền kề tự nhiên để luyện cùng.